{"id":2839,"date":"2024-01-25T18:00:03","date_gmt":"2024-01-25T18:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/esenyurtgazetesi.com\/?p=2839"},"modified":"2024-01-25T18:00:03","modified_gmt":"2024-01-25T18:00:03","slug":"anlamli-ve-amacli-aktiviteler-stresle-basa-cikmada-etkili-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esenyurtgazetesi.com\/index.php\/2024\/01\/25\/anlamli-ve-amacli-aktiviteler-stresle-basa-cikmada-etkili-oluyor\/","title":{"rendered":"Anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 aktiviteler stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmada etkili oluyor"},"content":{"rendered":"

G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelen stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmada anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 aktivitelerin etkili oldu\u011funu biliyor musunuz? \u0130stanbul Atlas \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Ergoterapi B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u015e\u00fcheda \u00d6zkan, ki\u015fiye iyi gelen, yaparken kendini iyi hissettiren aktivitelerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama eklenmesiyle stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kman\u0131n kolayla\u015fabilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u015e\u00fcheda \u00d6zkan\u2019a g\u00f6re, aktivitenin zorlu\u011fu ile ki\u015finin becerileri aras\u0131nda bir denge kurulmas\u0131 \u00f6nemli. Becerilerle zorluklar\u0131n ise belli bir orant\u0131 i\u00e7erisinde artmas\u0131 gerekiyor. \u00d6zkan, ki\u015filerin ya\u015famlar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in kendine neyin iyi geldi\u011fini bulman\u0131n, ke\u015ffetmenin ve ona dahil olman\u0131n \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/span><\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u0130stanbul Atlas \u00dcniversitesi Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Ergoterapi B\u00f6l\u00fcm\u00fcnden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u015e\u00fcheda \u00d6zkan, ki\u015fiye iyi gelen anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 aktivitelerin stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmada etkili oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Modern ya\u015famda stresin hayat\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu belirten Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u015e\u00fcheda \u00d6zkan, \u201cModern toplumlara ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131za damgas\u0131n\u0131 vuran h\u0131z, tempo ve performans kavramlar\u0131, stresi g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131n neredeyse ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 ve ola\u011fan bir i\u015fleyi\u015fi haline getirmi\u015ftir. \u0130nsan organizmas\u0131 g\u00fcn i\u00e7erisinde s\u00fcrekli i\u00e7 ve d\u0131\u015f etkenlerle etkile\u015fim halindedir. Her an ald\u0131\u011f\u0131 uyaranlar belli bir s\u0131n\u0131r\u0131 ge\u00e7tikten sonra organizman\u0131n uyumunu bozar. Bozulan yap\u0131y\u0131 onarmak i\u00e7in, organizma uyum, denge, d\u00fczen aray\u0131\u015f\u0131na girer. Buna stres ad\u0131 verilir\u201d dedi. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 aktivite deneyimlerle ke\u015ffedilmeli<\/span><\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmada anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 aktivitelerin rol\u00fc oldu\u011funu kaydeden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u015e\u00fcheda \u00d6zkan, \u201cAnlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 aktivite, ki\u015fisel veya k\u00fclt\u00fcrel olarak ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc belirli bir hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmesine olanak sa\u011flayan ve belirli bir \u00e7evresel ba\u011flamda ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc ihtiya\u00e7lar ve ilgi alanlar\u0131 taraf\u0131ndan belirlenen aktiviteler olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu aktiviteleri ki\u015fi kendisi deneyimler yoluyla ke\u015ffetmelidir. Ki\u015finin rahatlamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan aktiviteler bir tane olabilece\u011fi gibi birden \u00e7ok da olabilmektedir\u201d diye konu\u015ftu.\u00a0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

B\u00fcy\u00fck bir tutkuyla yap\u0131lan i\u015f keyif veriyor<\/span><\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir tutku ile i\u015flerini yapmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine i\u015faret eden \u00d6zkan, \u201cPsikolojide \u2018Ak\u0131\u015f Teorisi\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan kuram\u0131n kurucusu olan Mihaly Csikszentmih\u00e1lyi ve ara\u015ft\u0131rma grubu, insanlar\u0131n iyi olu\u015funda neyin \u00f6nemli oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fcler. \u0130lk olarak sporcular\u0131n ve sanat\u00e7\u0131lar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri \u00e7al\u0131\u015fmalarda, ki\u015filerin b\u00fcy\u00fck bir tutku ile i\u015flerini yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve deneyimin kendisinin keyif verici olmas\u0131n\u0131n, bu aktiviteleri uzun y\u0131llar s\u00fcrd\u00fcrmelerinde etkili oldu\u011funu g\u00f6zlemlemi\u015flerdir. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 daha geni\u015f bir pop\u00fclasyon \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131nda ise optimum deneyim ve ak\u0131\u015f durumu olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 bu durumun k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak her ya\u015f grubundan insanlar taraf\u0131ndan ayn\u0131 \u015fekilde tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015flard\u0131r. Sonu\u00e7 olarak ak\u0131\u015f teorisi olarak adland\u0131r\u0131lan kuram hem klinisyenler hem de ki\u015filer i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n desteklenmesinde ve stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmada yayg\u0131n olarak tercih edilen bir strateji haline gelmi\u015ftir\u201d diye konu\u015ftu. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Aktivitelerde zorluklar\u0131n artmas\u0131, ba\u015fa \u00e7\u0131kma becerisini geli\u015ftiriyor<\/span><\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Aktiviteleri stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmada bir strateji olarak kullanman\u0131n insano\u011flunun y\u00fczy\u0131llard\u0131r yapageldi\u011fi bir \u015fey oldu\u011funu ifade eden Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u015e\u00fcheda \u00d6zkan, burada \u00f6nemli bir noktan\u0131n aktivitenin zorlu\u011fu ile ki\u015finin becerileri aras\u0131nda bir denge kurulmas\u0131 oldu\u011funu belirtti.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u015e\u00fcheda \u00d6zkan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBecerilerimizle zorluklar\u0131n belli bir orant\u0131 i\u00e7erisinde artmas\u0131 gerekir. Bu da bizim ak\u0131\u015fta kalmam\u0131z\u0131 sa\u011flayan etmenlerden biridir. E\u011fer aktiviteden kaynaklanan zorluk derecesi, bizim becerimizi a\u015farsa endi\u015fe, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve daha fazla stres hissetmemiz ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Tam tersi olarak aktivite bizim i\u00e7in \u00e7ok kolay ve herhangi bir geribildirim, \u00f6z kontrol duygusu hissettirmiyorsa s\u0131k\u0131lma hissine yol a\u00e7acakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla belirli miktarda stres daha do\u011frusu zorluk ve ba\u015fa \u00e7\u0131kma gereksiniminin ak\u0131\u015f deneyimleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu, dikkatimizin i\u00e7inde bulundu\u011fumuz aktivitede olmas\u0131n\u0131n ve zaman olgusunun kaybolmas\u0131n\u0131n, anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 aktiviteler yoluyla stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmam\u0131z\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Aktivitelerdeki zorluk, ki\u015finin becerisi ile aktivitenin kendisinden kaynaklanan talepler aras\u0131ndaki dengeyi ifade etmektedir. Ki\u015finin aktivite \u00fczerindeki kontrol\u00fc ve ili\u015fkin becerisi artt\u0131k\u00e7a aktivite de zorla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Buna \u00f6rnek olarak bir enstr\u00fcman \u00e7alma deneyimini ele alal\u0131m: \u0130lk ba\u015fta o enstr\u00fcman\u0131 nas\u0131l tutaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131\u00a0ve temel notalar\u0131 \u00f6\u011frenirsiniz. Bir anda beste \u00e7almaya ge\u00e7mek beceri seviyenizi a\u015far ve daha \u00e7ok strese neden olur. Ancak zamanla enstr\u00fcman \u00fczerinde hakimiyet kazand\u0131k\u00e7a, bedeninizi enstr\u00fcman\u0131 \u00e7alma s\u0131ras\u0131nda kontrol etmeyi \u00f6\u011frendik\u00e7e\u00a0giderek daha zor besteler \u00e7alabilir hatta zaman ge\u00e7tik\u00e7e kendinizi daha da zorlamak isteyebilir ve hatta kendi eserinizi\u00a0bile besteleyebilirsiniz. Hepimiz dahil oldu\u011fumuz aktiviteler \u00fczerinde kontrol kazand\u0131k\u00e7a bir sonraki zorluk derecesini do\u011fal olarak yapmak isteriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc beyinlerimiz de ayn\u0131 bu ilkeyle geli\u015fir.\u201d<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Aidiyet duygusu ve ba\u015far\u0131 hissi yaratmal\u0131\u2026<\/span><\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 aktivitenin, ki\u015fide aidiyet duygusu yaratan, ba\u015far\u0131 hissi sa\u011flayan, ge\u00e7mi\u015f deneyimler ile mevcut becerilerin etkile\u015fimini i\u00e7eren aktiviteler olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u00d6zkan, anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 aktivitenin ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc olup serbest zaman aktiviteleri olabilece\u011fi gibi \u00fcretkenlik aktiviteleri de olabilece\u011fini s\u00f6yledi. \u00d6zkan, \u201c\u00d6rne\u011fin bir ki\u015fi i\u00e7in resim yapmak hobi ama\u00e7l\u0131 olup ki\u015finin stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilirken, mesle\u011fi ressam olan biri i\u00e7in de bu resim yapma aktivitesi rahatlama, stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kma ve ak\u0131\u015f deneyimlerini yarat\u0131yorsa anlaml\u0131 ve ama\u00e7l\u0131 bir aktivitedir\u201d dedi. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Aktivite nas\u0131l olmal\u0131?<\/span><\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u015e\u00fcheda \u00d6zkan, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6zelliklere sahip aktivitelerin ki\u015fide stresle ba\u015fa \u00e7\u0131kmaya yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini s\u00f6yledi:<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n